[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): لَا [یُرَی الْجَاهِلُ] تَرَی الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً.[/hadith]
ترجمه (محمد دشتی):
روانشناسی جاهل (اخلاقی، علمی):
و درود خدا بر او، فرمود: نادان را یا تندرو یا کند رو می بینی.
حکمت 70 نهج البلاغه
مطالب مرتبط
شرح
السادسة و الستون من حکمه علیه السّلام:
(66) و قال علیه السّلام: لا تری الجاهل إلّا مفرطا، أو مفرّطا. (74790- 74781)
اللغة:
(أفرط) أعجل بالأمر، جاوز الحدّ من جانب الزیادة و الکمال (فرّط) ترکه- المنجد.
الاعراب:
لا تری، من باب علم، الجاهل، مفعوله الأوّل، و الاستثناء مفرغ، و مفرطا مفعول ثان.
المعنی:
إق
شرح
جلوه تاریخ درشرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 7، ص287
لا یری الجاهل الّا مفرطا او مفرطا. «نادان دیده نمی شود مگر آنکه در کارها افراط -زیاده روی- می کند یا تفریط - کوتاهی- می کند.»
دادگری و عدالت عبارت از اخلاق متعادل و پسندیده ای است که حد میان دو چیز نکوهیده است. چنان که شجاعت محصور میان بی باکی
شرح
افراط و تفریط نشانه جهل است:
امام در این کلام حکمت آمیز به مسئله مهمی اشاره کرده که سراسر زندگی انسان ها را در بر می گیرد، می فرماید: «همیشه جاهل را یا افراط گر می بینی و یا تفریط کار»; (لاَ تَرَی الْجَاهِلَ إِلاَّ مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً).
راه صحیح به سوی مقصد راه مستقیم است که ما پیوسته در نمازه
شرح
امام (ع) فرمود: «لَا تَرَی الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً»:
جهل یا جهل بسیط است که همان طرف کندروی از فضیلت و به کودنی موسوم است. و یا جهل مرکب است که همان طرف تندروی است.
توضیح آن که نادانی که در جهل مرکب است، گاهی در پیگیری از حق زیاده روی می کند و در نتیجه تلاش پرده ای جلو چشم بصیرت
ترجمه
امام(علیه السلام) فرمود: همیشه جاهل را یا افراط گر می بینی و یا تفریط کار!...
ترجمه
امام علیه السّلام (در نکوهش نادان) فرموده است: دیده نمی شود نادان مگر آنکه تندرو است (از حدّ و اند...
ترجمه
[و فرمود:] نادان را نبینی جز که کاری را از اندازه فراتر کشاند، و یا بدانجا که باید نرساند....
ترجمه
و آن حضرت فرمود: نادان جز به افراط و تفریط دیده نشود....
ترجمه
و فرمود (ع): جاهل دیده نشود مگر در افراط یا تفریط....
ترجمه
روانشناسی جاهل (اخلاقی، علمی): و درود خدا بر او، فرمود: نادان را یا تندرو یا کند رو می بینی....