[hadith]و من کتاب له (علیه السلام) إلی معاویة [من المدینة] فی أول ما بُویِعَ له [بالخلافة]، ذکرَه الواقدی فی کتاب «الجمل»:
مِنْ عَبْد اللَّهِ عَلِیٍّ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ إِلَی مُعَاوِیَةَ بْنِ أَبی سُفْیَانَ؛ أَمَّا بَعْدُ، فَقَدْ عَلِمْتَ إِعْذَارِی فِیکُمْ وَ إِعْرَاضِی عَنْکُمْ، حَتَّی کَانَ مَا لَا بُدَّ مِنْهُ وَ لَا دَفْعَ لَهُ، وَ الْحَدیثُ طَوِیلٌ وَ الْکَلَامُ کَثِیرٌ، وَ قَدْ أَدْبَرَ مَا أَدْبَرَ وَ أَقْبَلَ مَا أَقْبَلَ؛ فَبَایِعْ مَنْ قِبَلَکَ وَ أَقْبلْ إِلَیَّ فِی وَفْدٍ مِنْ أَصْحَابکَ؛ وَ السَّلَامُ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 20، ص: 405
المختار الرابع و السبعون و من کتاب له علیه السّلام الی معاویة [من المدینة] فی أول ما بویع:
له ذکره الواقدی فی کتاب الجمل من عبد اللّه علیّ أمیر المؤمنین إلی معاویة بن أبی سفیان: أمّا بعد، فقد علمت إعذاری فیکم و إعراضی عنکم، حتّی کان ما لا بدّ منه و لا دفع له، و الحدیث طویل، و الکلام کثیر، و قد أدبر ما أدبر، و أقبل ما أقبل، فبایع من قبلک، و أقبل إلیّ فی وفد من أصحابک، [و السّلام ]. (72912- 72856)
اللغة:
(الوفد): الواردون علی الملک.
المعنی:
هذا أوّل مکتوب أرسله علیه السّلام إلی معاویة یطلب منه أخذ البیعة له من أهل الشام بمقتضی ثبوت خلافته معنا بالنصّ من النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و عرفا بمبایعة المهاجرین و الأنصار معه، و کان علیه السّلام یعلم ما فی قلب معاویة من النقمة علی قتل عثمان.
فلخّص أمره فی قوله (فقد علمت إعذاری فیکم) أی إظهار عذره و ذلک باجتهاده فی نصیحة عثمان و ذبّه عن هجوم الناس علیه حتّی بعث الحسنین للدفاع عنه و لکنّ الثورة دارت علیه، و أعرض علیه السّلام عن التعرّض لنبی امیّة و أشار إلی أنّ الموضوع یحتاج إلی شرح طویل لا یسعه المقام.
الترجمة:
از نامه ای که آن حضرت در آغاز بیعت باوی بمعاویه نگاشت، واقدی آنرا در کتاب جمل خود ضبط کرده است:
از بنده خدا امیر مؤمنان بمعاویة بن ابی سفیان. أمّا بعد، تو خود می دانی که من در باره شماها حقّ نصیحت را بجای آوردم و چون نتیجه نداد از شماها کناره کردم تا آنچه شدنی بود شد و چاره ای هم نداشت در اینجا داستان دراز است و سخن بسیار، گذشته ها گذشت و برگشتی ندارد و آمد آنچه آمدنی بود، تو با هر کس در پیش خود و بفرمان خود داری بنام من بیعت کن و با جمعی از یاران و همکارانت به پیشگاه من بیا و شرط طاعت بجای آور.
