[hadith]وَ اعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ الْمُؤْمِنِینَ أَفْضَلُهُمْ تَقْدمَةً مِنْ نَفْسهِ وَ أَهْلِهِ وَ مَالِهِ؛ [وَ إِنَّکَ] فَإِنَّکَ مَا تُقَدِّمْ مِنْ خَیْرٍ یَبْقَ لَکَ ذُخْرُهُ، وَ مَا تُؤَخِّرْهُ یَکُنْ لِغَیْرِکَ خَیْرُهُ. وَ احْذَرْ صَحَابَةَ مَنْ یَفِیلُ رَأْیُهُ وَ یُنْکَرُ عَمَلُهُ، فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ بصَاحِبهِ. وَ اسْکُنِ الْأَمْصَارَ الْعِظَامَ فَإِنَّهَا جِمَاعُ الْمُسْلِمِینَ، وَ احْذَرْ مَنَازلَ الْغَفْلَةِ وَ الْجَفَاءِ وَ قِلَّةَ الْأَعْوَانِ عَلَی طَاعَةِ اللَّهِ. وَ اقْصُرْ رَأْیَکَ عَلَی مَا یَعْنِیکَ، وَ إِیَّاکَ وَ مَقَاعِدَ الْأَسْوَاقِ فَإِنَّهَا مَحَاضِرُ الشَّیْطَانِ وَ مَعَارِیضُ الْفِتَنِ. وَ أَکْثِرْ أَنْ تَنْظُرَ إِلَی مَنْ فُضِّلْتَ عَلَیْهِ، فَإِنَّ ذَلِکَ مِنْ أَبْوَاب الشُّکْرِ. وَ لَا تُسَافِرْ فِی یَوْمِ جُمُعَةٍ حَتَّی تَشْهَدَ الصَّلَاةَ إِلَّا فَاصِلًا فِی سَبیلِ اللَّهِ أَوْ فِی أَمْرٍ تُعْذَرُ بهِ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 20، ص: 390
و اعلم أنّ أفضل المؤمنین أفضلهم تقدمة من نفسه و أهله و ماله و أنّک ما تقدّم من خیر یبق لک ذخره، و ما تؤخّره یکن لغیرک خیره، و احذر صحابة من یفیل رأیه و ینکر عمله، فإنّ الصاحب معتبر بصاحبه، و اسکن الأمصار العظام فإنّها جماع المسلمین، و احذر منازل الغفلة و الجفاء و قلّة الأعوان علی طاعة اللّه، و اقصر رأیک علی ما یعنیک، و إیّاک و مقاعد الأسواق فإنّها محاضر الشّیطان و معاریض الفتن، و أکثر أن تنظر إلی من فضّلت علیه فإنّ ذلک من أبواب الشّکر، و لا تسافر فی یوم جمعة حتّی تشهد الصّلاة إلّا فاصلا فی سبیل اللّه، أو فی أمر تعذر به.
المعنی:
ثمّ نظم وصایا اجتماعیّة فی الروابط بین المسلم و سائر إخوانه و أبناء نوعه و حذّر عن الاستئثار بما یکره سائر الناس و یضرّهم و عن النفاق، و أمر بصیانة
العرض و حفظ اللسان عن حکایة الکذب بأعمّ معانیها.
الترجمة:
و بدانکه برتر مؤمنان آن کس است که خود و خاندانش و دارائیش را پیشکش درگاه خدا کند، زیرا هر چیزی که پیش داشتی برای خودت می ماند، و هر چه بدنبال خود گذاشتی و در گذشتی خیرش بدیگران می رسد.
از یاران سست نظر و کج اندیشه و زشت کار بر حذر باش، زیرا یار را با یارش بسنجند، در شهرهای بزرگ نشیمن کن، زیرا مرکز اجتماع مسلمانانند.
از منزلهای دور افتاده و بینوا و کم یاور برای طاعت خداوند دور باش، توجّه خود را بهمان چیزی معطوف دار که مسئول آنی و از آن بهره می بری، از پاتوق بازارها بپرهیز که محضرهای شیطانند و انگیزشگاه آشوبها، بکسی که بر او برتری داری بسیار توجّه کن، زیرا این خود از راههای شکر گزاریست. در روز جمعه پیش از انجام نماز جمعه مسافرت مکن مگر برای جهاد در راه خدا یا عذر خدا پسند و مقبول.
