[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): یَهْلِکُ فِیَّ رَجُلَانِ؛ مُحِبٌّ مُفْرِطٌ، وَ بَاهِتٌ مُفْتَرٍ.
قال الرضی و هذا مثل قوله (علیه السلام): هَلَکَ فِیَّ رَجُلَانِ؛ مُحِبٌّ غَالٍ، وَ مُبْغِضٌ قَالٍ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 534
الخامسة و الاربعون بعد أربعمائة من حکمه علیه السّلام:
(445) و قال علیه السّلام: یهلک فیّ رجلان: محبّ مفرط، و باهت مفتر.
قال الرّضیّ رحمه اللَّه: و هذا مثل قوله علیه السّلام: هلک فیّ رجلان [اثنان]: محبّ غال و مبغض قال. (86774- 86749)
اللغة:
(أطری) إطراء فلانا: أحسن الثناء علیه و بالغ فی مدحه فکأنه جعله غضّا -المنجد-.
المعنی:
الاطراء هو المبالغة فی الثناء، و هی فی حقّه القول بربوبیّته کما صدر عن الغالین، فانّ کلّ ثناء علیه دونه لیس مبالغة فی مدحه، و الباهت المفتری من أنکر حقه اللّائق به و أقلّه إنکار وصایته عن النبی صلّی اللَّه علیه و آله و إنکار امامته بعده فیشمل غیر الشیعة، لأنّ کلّهم بهتوا فی أمره و تاهوا فی منزلته الّتی نصّ علیها النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله بقوله: «یا علی أنت منّی بمنزلة هارون من موسی إلّا أنه لا نبیّ بعدی» و لا اشکال فی أنّ کلّ هذه الفرق قد افتری علیه ما لیس من شأنه، و أضلّهم الخوارج الّذین افتروا علیه بالکفر.
الترجمة:
فرمود: دو کس در باره من بهلاکت رسیدند: دوستی که ستایش مرا از حد گزراند و مرا خدا خواند، و دشمنی که در درک مقامم درماند و بمن ناروا گفت.
