[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام) لِابْنِهِ مُحَمَّد ابْنِ الْحَنَفِیَّةِ: یَا بُنَیَّ، إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکَ الْفَقْرَ، فَاسْتَعِذْ باللَّهِ مِنْهُ؛ فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّینِ، مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ، دَاعِیَةٌ لِلْمَقْتِ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 406
الثامنة بعد ثلاثمائة من حکمه علیه السّلام:
(308) و قال علیه السّلام لابنه محمّد ابن الحنفیّة: یا بنیّ إنّی أخاف علیک الفقر فاستعذ باللّه منه، فإنّ الفقر منقصة للدّین، مدهشة للعقل، داعیة للمقت. (82587- 82564)
المعنی:
الفقر هو الحاجة الماسّة بالانسان لفقد ما یحتاج إلیه فی أمر دینه أو دنیاه أو هما معا، فلا یصحّ أن یسلّم الانسان نفسه إلیه و یجب معالجته بالجهد المداوم و تحصیل المعارف، و التخلّق بالأخلاق الفاضلة یدفع فقر الاخرة کما أنّ الاشتغال بالکسب فی شتّی فنونه یدفع فقر الدّنیا، فانه یسبّب النقصان فی الدّین أیضا کما أنّ الفقر بجمیع وجوهه یدهش العقل و یدعو إلی مقت الفقیر لسائر النّاس الناشی من الحسد و الطمع فیما لدیهم، و إلی مقت النّاس للفقیر لما یحسّون فیه من الطمع و البؤس.
الترجمة:
بفرزندش محمّد ابن حنفیّه فرمود: پسر جانم من از فقر بر تو بیمناکم، از آن بخدا پناه ببر زیرا فقر و حاجت بمردم نقصان در دین است، و هراسنده عقل است و مایه دشمنی و کینه.
علی گفت با نور چشمش محمّد که دارم من از فقر تو ترس بیحد
بود نقص در دین و بر عقل دهشت بود مایه دشمنی ای محمّد
