[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): أَکْثَرُ مَصَارِعِ الْعُقُولِ، تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطَامِعِ.[/hadith]
امام (ع) فرمود: «أَکْثَرُ مَصَارِعِ الْعُقُولِ تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطَامِعِ»:
از خصوصیت عقل آن است که شایستگی دارد تا در برابر نفس امّاره بایستد و آن را بشکند و در مسیر خواسته های شایسته خود به کارش گیرد، و از ویژگیهای نفس، فریب دادن عقل و گول زدن آن به وسیله آراستن زندگانی و اندوخته های دنیا و دل بستن بدانهاست. پس خردهای سستی که از طرف خدا تأیید نشده اند، بیشتر فریب می خورند و در ستیز با نفس امّاره -وقتی که چیزی طمع برانگیز و خواسته ای از امور دنیا بدرخشد- به خاک می افتند، پس کلمه مصارع را به جهت مغلوبیّت عقول و تحت تأثیر قرار گرفتن آنها از نفوس، استعاره آورده است، و در خواری و فرمانبری از نفوس و تاب مقاومت نیاوردن در برابر نفوس، عقل را به مردی که در جنگ به خاک می افتد تشبیه کرده است.
و همچنین لفظ بروق (درخششها) را استعاره برای آنچه از موارد طمع، آورده است که در تصوّر انسان می درخشد. و بیشتر اوقات علوم و خاطره های ذهنی را -به خاطر لطافت و درخشش و سرعت حرکت- به برقها تشبیه می کنند. و اما این که کلمه تحت را به کار برده، برای آن است که از خصوصیت به خاک افتادنها، پایین بودن است.
