[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): مَنْ أَبْدَی صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ، هَلَکَ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 262
التاسعة و السبعون بعد المائة من حکمه علیه السّلام:
(179) و قال علیه السّلام: من أبدی صفحته للحقّ هلک. (78469- 78462)
اللغة:
(صفح) کلّ شیء وجهه و ناحیته، و کذلک الصفحة- مجمع البحرین.
المعنی:
قد تناقض کلام الشارحین فی تفسیر کلامه علیه السّلام فقال ابن میثم فی شرحه: أی من تجرّد لنصرة الحقّ فی مقابل کلّ أحد هلک عند جهلة النّاس لضعف الحقّ عندهم و غلبة حبّ الباطل علی نفوسهم إلخ.
و قال الشارح المعتزلی: قد تقدّم تفسیرنا لهذه الکلمة فی أوّل الکتاب و معناها من نابذ اللَّه و حاربه هلک، یقال لمن خالف و کاشف: قد أبدی صفحته.
أقول: ما ذکره المعتزلی أظهر فی المقام، و یؤیّده قوله علیه السّلام: هلک، علی وجه الاطلاق.
الترجمة:
هر کس روبروی حق ایستاد، هلاک و نابود شد.
هر که پرروی شد برابر حق گشت نابود در ره ناحق
