[hadith]وَ تَبعَ جِنَازَةً فَسَمِعَ رَجُلًا یَضْحَکُ، فَقَالَ: کَأَنَّ الْمَوْتَ فِیهَا عَلَی غَیْرِنَا کُتِبَ، وَ کَأَنَّ الْحَقَّ فِیهَا عَلَی غَیْرِنَا وَجَبَ، وَ کَأَنَّ الَّذی نَرَی مِنَ الْأَمْوَاتِ سَفْرٌ عَمَّا قَلِیلٍ إِلَیْنَا رَاجِعُونَ، نُبَوِّئُهُمْ أَجْدَاثَهُمْ وَ نَأْکُلُ تُرَاثَهُمْ کَأَنَّا مُخَلَّدُونَ بَعْدَهُمْ، ثُمَّ قَدْ نَسینَا کُلَّ وَاعِظٍ وَ وَاعِظَةٍ وَ رُمِینَا بکُلِّ فَادحٍ وَ جَائِحَةٍ.[/hadith]
جلوه تاریخ درشرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 7، ص 346
و قال علیه السّلام و قد تبع جنازة فسمع رجلا یضحک، فقال: کانّ الموت فیها علی غیرنا کتب، و کانّ الحق فیها علی غیرنا وجب، و کانّ الذی نری من الاموات سفر عما قلیل الینا راجعون، نبوّئهم اجداثهم، و ناکل تراثهم، کانّا مخلدون بعدهم، قد نسینا کل واعظ و واعظه، و رمینا بکل فادح و جائحة. طوبی لمن ذلّ فی نفسه، و طاب کسبه، و صلحت سریرته، و حسنت خلیقته و انفق الفضل من ماله، و امسک الفضل من لسانه، و عزل عن الناس شرّه، و وسعته السنة، و لم ینسب الی بدعة. قال الرضی رحمه الله تعالی، اقول: و من الناس من ینسب هذا الکلام الی رسول الله صلّی اللّه علیه و آله و سلّم، و کذلک الذی قبله. «در پی جنازه ای می رفت شنید مردی می خندد، چنین فرمود: گویی در دنیا مرگ بر کسی غیر ما نوشته شده است و گویی حق در دنیا بر غیر ما واجب شده است و گویی این مردگان که می بینیم مسافرانی هستند که به زودی پیش ما باز می آیند، آنان را در گورهایشان می نهیم و میراث آنان را می خوریم پنداری که ما پس از ایشان جاودانه خواهیم بود، پند هر پند دهنده را فراموش می کنیم و نشانه هر سوگ و آفت می شویم. خوشا آن کس که در نفس خویش زبون شد و کسب او پاک و پاکیزه و نهادش شایسته و خویش پسندیده است، افزونی مال خویش را انفاق کند و زبان را از فزون گویی باز دارد و شر خود را از مردم باز دارد، سنت او را فرا گیرد و خود را به بدعت نسبت ندهد. سید رضی که خدایش بیامرزد می گوید: برخی از مردم این سخن و سخن پیش از این را به رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم نسبت داده اند.»
در بیشتر روایات مشهور این سخن را از سخنان پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم دانسته اند، و نظیر این جمله که فرموده است: گویی در دنیا مرگ برای غیر ما نوشته شده است. حضرت امام حسن علیه السّلام فرموده است: هیچ حقی را که باطلی در آن نباشد شبیه تر به باطلی که حق در آن نباشد چون مرگ ندیده ام. جملات و کلمات دیگر واضح است و نیازمند شرح نیست.
