[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): الْإِیمَانُ أَنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَیْثُ یَضُرُّکَ عَلَی الْکَذب حَیْثُ یَنْفَعُکَ، وَ أَلَّا یَکُونَ فِی حَدیثِکَ فَضْلٌ عَنْ عَمَلِکَ، وَ أَنْ تَتَّقِیَ اللَّهَ فِی حَدیثِ غَیْرِکَ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 525
الرابعة و الثلاثون بعد أربعمائة من حکمه علیه السّلام:
(434) و قال علیه السّلام: علامة الإیمان أن تؤثر الصّدق حیث یضرّک علی الکذب حیث ینفعک، و أن لا یکون فی حدیثک فضل عن علمک [عملک] و أن تتّقی اللَّه فی حدیث غیرک. (86483- 86456)
المعنی:
مقتضی الایمان باللّه و أنه هو الضارّ النافع أن لا یتوسّل فی جلب النفع إلی ما هو مخالف لحکم اللَّه، و حیث إنّ اللَّه نهی عن الکذب مطلقا فمن یؤمن باللّه تعالی لا یکذب لجلب النفع بل یلازم الصدق و إن فات عنه هذا النفع المتوقع من الکذب کما إذا اختصّ عطیّة أو نذر للفقراء فیسأل عنه أنت فقیر أو غنیّ و کان غنیا فلو قال: أنا فقیر لجلب النفع آثر الکذب النافع علی الصّدق الضارّ أی المفوّت لهذا النفع فعلامة الایمان ترک الکذب لجلب النفع و ملازمة الصدق، کما أنّ المؤمن یقیّد کلامه بما یعلمه و لا یحدّث بما لا یعلم خصوصا فی الامور الدّینیة و الأحکام الشرعیة و لا یحدّث عن الغیر إلّا بما یجوز الحدیث عنه و یروی حدیثه بلا نقصان و تحریف.
الترجمة:
فرمود: نشانه ایمان اینست که راستگوئی را در آنجا که زیانت دارد بر دروغی که سودت بخشد برگزینی، و بیش از آنچه می دانی نگوئی، و در حدیث از دیگران تقوی از خدا را منظور داری.
