[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): الزُّهْدُ کُلُّهُ بَیْنَ کَلِمَتَیْنِ مِنَ الْقُرْآنِ، قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ: "لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بما آتاکُمْ"؛ وَ مَنْ لَمْ یَأْسَ عَلَی الْمَاضِی وَ لَمْ یَفْرَحْ بالْآتِی، فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بطَرَفَیْهِ.[/hadith]
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 514
السابعة عشرة بعد أربعمائة من حکمه علیه السّلام:
(417) و قال علیه السّلام: الزّهد کلّه بین کلمتین من القرآن قال اللَّه سبحانه: «لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بما آتاکُمْ» (23- الحدید) و من لم یأس علی الماضی و لم یفرح بالاتی فقد أخذ الزّهد بطرفیه. (86174- 86139)
اللغة:
(الأسی): الحزن.
المعنی:
الزهد هو عدم الرغبة إلی شیء کما قال اللَّه تعالی: «وَ شَرَوْهُ بثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ وَ کانُوا فِیهِ مِنَ الزَّاهِدینَ» (20- یوسف) و دلیل عدم الرغبة فی الدّنیا عدم الحزن علی ما فات منها و عدم الفرح بما یأتی منها، فیساوی عند الزاهد وجدان الدنیا و فقدانها، و هذا تعریض علی من تظاهر بالزهد بترک العمل و لبس الخشن.
الترجمة:
فرمود: تمام معنی زهد در دو کلمه از قرآن قرار دارد خدای سبحان فرماید «تا اندوه نخورند بر آنچه از دست آنها رفته، و شاد نشوند بدانچه بدست آنها آید. 23- الحدید» و کسی که بر گذشته اندوه نخورد و به آینده شاد نشود زهد را از دو سو بدست آورده.
