[hadith]وَ سُئِلَ (علیه السلام) أَیُّهُمَا أَفْضَلُ، الْعَدْلُ أَوِ الْجُودُ؟ فَقَالَ (علیه السلام): الْعَدْلُ یَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا، وَ الْجُودُ یُخْرِجُهَا مِنْ جِهَتِهَا؛ وَ الْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ، وَ الْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ؛ فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا.[/hadith]
جلوه تاریخ درشرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 8، ص224
و سئل علیه السّلام: ایّما افضل العدل او الجود فقال: العدل یضع الامور مواضعها، و الجود یخرجها من جهتها، و العدل سائس عام، و الجود عارض خاص، فالعدل اشرفهما و افضلهما. «و او را پرسیدند: عدل یا بخشش کدام بهتر است؟ فرمود: عدل کارها را به موضع خود قرار می دهد و بخشش آنها را از جهت خود بیرون می برد، عدل تدبیرکننده ای همگانی است و بخشش روآورنده خاصی است، بنابراین از این دو عدل شریف تر و برتر است.»
این سخنی شریف و گرانقدر است و علی علیه السّلام عدل را به دو سبب برتری داده است، نخست آنکه عدل کارها را به موضع خود قرار می دهد، و در اصطلاح فلسفی هم عدالت همین و عبارت است از میانگین و حد فاصل افراط و تفریط. و بخشش کار را از موضع خود بیرون می برد و البته منظور از بخشش در این سخن همان سخاوت عرفی است که بخشیدن چیزهای به دست آمده به دیگران است نه جود و سخاوت حقیقی، زیرا جود حقیقی نظیر جود حق تعالی کارها را از جهت خود بیرون نمی برد.
دوم آنکه عدل تدبیر کننده ای همگانی در همه امور دینی و دنیایی است و نظام عالم و قوام وجود وابسته به آن است ولی جود کار خاصی است که نفع همگانی او هرگز چون نفع همگانی عدل نیست.
