[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): أَیُّهَا النَّاسُ! لِیَرَکُمُ اللَّهُ مِنَ النِّعْمَةِ وَجِلِینَ، کَمَا یَرَاکُمْ مِنَ النِّقْمَةِ فَرِقِینَ؛ إِنَّهُ مَنْ وُسِّعَ عَلَیْهِ فِی ذَاتِ یَدهِ، فَلَمْ یَرَ ذَلِکَ اسْتِدْرَاجاً، فَقَدْ أَمِنَ مَخُوفاً؛ وَ مَنْ ضُیِّقَ عَلَیْهِ فِی ذَاتِ یَدهِ، فَلَمْ یَرَ ذَلِکَ اخْتِبَاراً، فَقَدْ ضَیَّعَ مَأْمُولًا.[/hadith]
امام (ع) فرمود: «أَیُّهَا النَّاسُ لِیَرَکُمُ اللَّهُ مِنَ النِّعْمَةِ وَجِلِینَ- کَمَا یَرَاکُمْ مِنَ النِّقْمَةِ فَرِقِینَ- إِنَّهُ مَنْ وُسِّعَ عَلَیْهِ فِی ذَاتِ یَدهِ- فَلَمْ یَرَ ذَلِکَ اسْتِدْرَاجاً فَقَدْ أَمِنَ مَخُوفاً- وَ مَنْ ضُیِّقَ عَلَیْهِ فِی ذَاتِ یَدهِ- فَلَمْ یَرَ ذَلِکَ اخْتِبَاراً فَقَدْ ضَیَّعَ مَأْمُولًا»:
امام (ع) دستور داده است تا به هنگام رسیدن نعمت، از ترس این که مبادا ناگهان از دست برود، از نعمت خدا بیمناک و در هراس باشند چنان که از عذاب می ترسند، توضیح آن که نعمت آزمایشی است که باید آن را سپاس گزارد، همان طوری که عذاب گرفتاریی است که باید با پایداری با آن روبرو شد. و هدف امام (ع) واداشتن بر دو فضیلت شکرگزاری و پایداری است. و از دلبستگی به نعمت و غفلت از خدا در حال نعمت با عبارت: «إنّه... أمن مخوفا» بر حذر داشته است، و این عبارت مقدمه صغرا برای قیاس مضمری است که کبرایش: «و کلّ من أمن مخوفا فهو مغرور» یعنی هر کس ایمن از ترس بماند او فریب خورده است.
و همین طور، تنگدست را بر حذر داشته از این که از آزمون و گرفتاری تنگدستی خود غفلت ورزد و او را از جمله کسانی شمرده است که پاداش مورد آرزوی خود را تباه می سازد و توضیح مطلب آن است که فقیر با این عقیده که تنگدستی آزمونی از طرف خداست آماده صبر و پایداری می گردد، و از خداوند متعال آرزوی پاداش زیادی در آخرت دارد اما وقتی که چنین عقیده ای نداشته باشد، آمادگی اش را از دست می دهد و امید خود را تباه می سازد.
