[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): مَنْ قَصَّرَ فِی الْعَمَلِ ابْتُلِیَ بالْهَمِّ، وَ لَا حَاجَةَ لِلَّهِ فِیمَنْ لَیْسَ لِلَّهِ فِی مَالِهِ وَ نَفْسهِ نَصِیبٌ.[/hadith]
الثانیة و العشرون بعد المائة من حکمه علیه السّلام:
(122) و قال علیه السّلام: من قصّر فی العمل ابتلی بالهمّ، و لا حاجة للّه فیمن لیس للّه فی ماله و نفسه نصیب. (76828- 76808)
المعنی:
اللام فی قوله علیه السّلام (فی العمل) یحتمل وجهین:
1- لام الجنس، فالمقصود أنّ التقصیر فی کلّ عمل للدّنیا أو الاخرة موجب للهمّ بالنسبة إلیه، لأنّ التقصیر سبب لاختلال العمل و نقصانه، فلا یحصل منه الغرض المقصود منه، فیورث الهمّ.
2- لام العهد الخارجی، فیکون المقصود التقصیر فی العمل الشرعی، و ترک أداء الوظیفة الدینیة، فالابتلاء بالهمّ عقوبة مترتّبة علیه، فلا ربط له بالجملة التالیة
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، ج 21، ص: 195
و قد جعلها فی شرح المعتزلی جملة مستقلّة، و فصلها من هذه الجملة.
کنایه و قوله علیه السّلام (لیس للّه فی ماله و نفسه نصیب) یمکن أن یکون کنایة عن التعرّض للبلاء و النقص فی المال، أو النفس کما فی بعض الأخبار من أنّ الابتلاء لطف من اللَّه بالنسبة إلی عباده.
الترجمة:
هر کس در کردار خود کوتاهی کند گرفتار اندوه شود، و خدا نیاز بکسی ندارد که وی را در مال و جانش بهره ای نیست.
هر که باشد در عمل تقصیرکار زندگانیش بود اندوهبار
