[hadith]وَ تَبعَ جِنَازَةً فَسَمِعَ رَجُلًا یَضْحَکُ، فَقَالَ: کَأَنَّ الْمَوْتَ فِیهَا عَلَی غَیْرِنَا کُتِبَ، وَ کَأَنَّ الْحَقَّ فِیهَا عَلَی غَیْرِنَا وَجَبَ، وَ کَأَنَّ الَّذی نَرَی مِنَ الْأَمْوَاتِ سَفْرٌ عَمَّا قَلِیلٍ إِلَیْنَا رَاجِعُونَ، نُبَوِّئُهُمْ أَجْدَاثَهُمْ وَ نَأْکُلُ تُرَاثَهُمْ کَأَنَّا مُخَلَّدُونَ بَعْدَهُمْ، ثُمَّ قَدْ نَسینَا کُلَّ وَاعِظٍ وَ وَاعِظَةٍ وَ رُمِینَا بکُلِّ فَادحٍ وَ جَائِحَةٍ.[/hadith]
امام (ع) جنازه ای را تشییع می کرد، شنید مردی می خندد، فرمود: «کَأَنَّ الْمَوْتَ فِیهَا عَلَی غَیْرِنَا کُتِبَ...»:
هدف این بخش از سخن امام (ع) برحذر داشتن از خنده بیجا و یادآوری آخرت بوده است. امام (ع) سه تشبیه بیان کرده است:
1- تشبیه مرگ به چیزی که برای دیگران مقرر شده است.
2- تشبیه حقی که بر انسان واجب است به حقی که بر دیگران واجب است نه بر او.
3- تشبیه مردگانی که به چشم خود می بیند به مسافرانی که عن قریب برمی گردند.
و وجه شبه در هر سه مورد کم اهمیت دادن به مرگ، و کم توجهی به ادای حق واجبی است که خداوند بر آنان مقرّر کرده، و عبرت نگرفتن ایشان از کسانی که می میرند.
عبارت: «نبوّئهم... جائحة» مکمل وجه شبه است، زیرا انجام دهنده چنین کاری (دفن) در باره مردگان به دلیل سنگدلی و پند نیاموختن چنان است که گویی مرگی که بر مردگان مقرر شده است، برای او مقرر نشده است.
