[hadith]وَ قَالَ (علیه السلام): وَ قَدْ تُوُفِّیَ سَهْلُ بْنُ حُنَیْفٍ الْأَنْصَارِیُّ بالْکُوفَةِ بَعْدَ مَرْجِعِهِ مَعَهُ مِنْ صِفِّینَ وَ کَانَ [مِنْ أَحَب] أَحَبَّ النَّاس إِلَیْهِ: «لَوْ أَحَبَّنِی جَبَلٌ لَتَهَافَتَ».
[قال الرضی رحمه الله تعالی و معنی ذلک أن المحنة تغلظ علیه فتسرع المصائب إلیه و لا یفعل ذلک إلا بالأتقیاء الأبرار و المصطفین الأخیار: و هذا مثل قوله (علیه السلام): «مَنْ أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَلْیَسْتَعِدَّ لِلْفَقْرِ جِلْبَاباً» و قد یؤول ذلک علی معنی آخر لیس هذا موضع ذکره].[/hadith]
جلوه تاریخ درشرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 7، ص324
و قال علیه السّلام، و قد توفّی سهل بن حنیف الانصاری بعد مرجعه من صفین معه و کان احبّ الناس الیه: لو احبّنی جبل لتهافت. قال الرضی رحمه الله تعالی: و معنی ذلک ان المحنة تغلظ علیه، فتسرع المصائب الیه، و لا یفعل ذلک الا بالاتقیاء الابرار، المصطفین الاخیار. و هذا مثل قوله علیه السّلام: «من احبنا اهل البیت فلیستعد للفقر جلبابا» و قد یووّل ذلک علی معنی آخر لیس هذا موضع ذکره. «چون سهل بن حنیف انصاری پس از شرکت در جنگ صفین که همراه علی علیه السّلام بود، در کوفه درگذشت و محبوب ترین مردم در نظرش بود، فرمود: «اگر کوهی مرا دوست بدارد، درهم فرو می ریزد.» سید رضی که خدایش رحمت کناد گوید: معنی آن این است که رنج بر او سخت می شود و مصیبت ها به سوی او شتاب می گیرد و چنین کاری جز نسبت به پاکیزکان نیکوکار و گزیدگان پسندیده کردار صورت نمی گیرد، و این همانند گفتار دیگر اوست که فرموده است: «هر که ما اهل بیت را دوست می دارد باید برای درویشی آماده شود و جامه درویشی بپوشد»، و گاه این سخن را به معنی دیگری تأویل کرده اند که این جا جای آوردن آن نیست.
این موضوع ثابت شده است که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم به علی علیه السّلام فرموده است: «کسی جز مؤمن تو را دوست نمی دارد و کسی جز منافق تو را دشمن نمی دارد.» و نیز ثابت شده است که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرموده است: «گرفتاری به سوی مؤمن شتابان تر است از آب به سوی گودیها.» در حدیثی دیگر آمده است: «مؤمن رویاروی - با رنجها- است و کافر مصون است.»، و در حدیثی دیگر آمده است «بهترین شما در پیشگاه خداوند آن کس از شماست که در نفس و مال و فرزندان خویش مصائب بزرگتر بیند.» این مقدمات این نتیجه را دارد که اگر کوهی علی علیه السّلام را دوست بدارد از هم فرو می پاشد، شاید منظور سید رضی هم از معنای دیگر همین معنی باشد.
