متن پرسش

مقصود از این روایت که رسول خدا(ص) فرمود: «مرگ، نسبت به ما بعد آن همچون شاخ زدن بُز است»، چیست؟ آن‌را توضیح دهید.

پاسخ

در برخی از منابع حدیثی اهل سنت[1] از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «مَا الْمَوْتُ فِیمَا بَعْدَهُ إِلَّا کَنَطْحَةِ عَنْزٍ»؛[2] مرگ نسبت به ما بعد آن مانند شاخ زدن بُز است.

علمای اهل سنت در شرح این حدیث گفته‌اند:‌ خود مرگ با تمام سختی و شدتی که دارد اما در مقام مقایسه با بعد از خود، سختی آن همچون شاخ زدن یک بز به انسان است و حوادث بعد از مرگ بسیار دشوارتر از خود مرگ خواهد بود. وقایعی مانند: ظلمت و تاریکی قبر، سؤال‌های نکیر و منکر، عذاب قبر(نسبت به گناه‌کاران)، برپایی قیامت، سؤال از کوچک‌ترین اعمال، عبور از پل صراط و ... . پس مرگ در مقایسه به وقایع و حالات بعد از آن حقیر و کوچک است.[3] برای آگاهی بیشتر در این‌باره پاسخ‌های زیر را مطالعه کنید:

  1. «ترس از قیامت و اتفاقات آن»، سؤال 3384

  2. «برزخیان و حوادث قیامت»، سؤال 4905

  3. «زمین محشر»، سؤال 14990

  4. «عبوس و سخت و دشواری روز قیامت»، سؤال 43748


پاورقی

[1]. این روایت در منابع حدیثی شیعه وجود ندارد.

[2]. أبو القاسم طبرانی، سلیمان بن أحمد، المعجم الأوسط، ج 8، ص 168، قاهره، دار الحرمین، بی‌تا.

[3]. مناوی، زین الدین محمد، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج 5، ص 406، مصر، المکتبة التجاریة الکبری، چاپ اول، 1356ق.